Discussie over de gelijkmaker: de regels nog eens uitgelegd

De 1-1 van Thom van Bergen was zondag het kantelpunt van de wedstrijd, en precies daar bleef de discussie hangen. Niet over de afronding, want die was er een uit het boekje, maar over wat er vlak daarvoor gebeurde. Younes Taha schoot van buiten de zestien naast, scheidsrechter Danny Makkelie gaf een doeltrap, en uit die doeltrap kwam binnen enkele seconden de gelijkmaker. Alleen: had die doeltrap er wel moeten liggen?

Wat er aan de 1-1 voorafging

Taha kreeg een vrije doortocht vanaf de middenlijn en wipte de bal van buiten het strafschopgebied langs Etienne Vaessen over het doel, meldt de NOS in de wedstrijdverslaggeving. Volgens Taha zelf raakte Vaessen de bal daarbij nog aan, en dat betekent dat er een hoekschop had moeten volgen in plaats van een doeltrap. De Twente-site Twenteinsite tekende die lezing op uit een gesprek van Taha met Tubantia: “We hadden een corner moeten hebben.”

Vaessen zou dat in de rust zelf tegen hem hebben bevestigd. Wat er daarna gebeurde weten we allemaal: FC Groningen nam de doeltrap snel, combineerde in een paar passes naar voren en Van Bergen stiftte de bal over Lars Unnerstall.

Waarom de VAR er niet aan te pas kwam

Hier komt de regel om de hoek kijken die dit weekend voor verwarring zorgde. De videoscheidsrechter mag niet elke fout van de scheidsrechter herstellen. Hij komt alleen in beeld bij vier soorten beslissingen: een doelpunt, een strafschop, een directe rode kaart en een geval van persoonsverwisseling. Bij een doelpunt kijkt hij bovendien alleen naar de fase waarin de aanvallende ploeg de bal in bezit had. Een spelhervatting zoals een doeltrap sluit die fase af: alles wat daarvoor gebeurde valt buiten het bereik van de VAR.

Dat is ook precies waarom Makkelie hier niets kon doen. De 1-1 viel na de doeltrap, en de vraag of die doeltrap terecht was, ligt voor de aanvangsfase daarvan. Twenteinsite wijst er nog op dat er sinds dit seizoen wel een uitzondering bestaat de andere kant op: een ten onrechte gegeven hoekschop kan door de VAR worden teruggedraaid naar een doeltrap. Andersom kan het niet.

Je kunt daar met droge ogen tegenaan kijken en zeggen dat het inconsequent is, en dat is het ook. De reden achter die eenzijdige regel is dat de spelleiding het aantal ingrepen wil beperken en dat een onterechte hoekschop een grotere kans op een doelpunt oplevert dan een onterechte doeltrap. In dit geval werkte die logica precies verkeerd om.

In de samenvatting van NOS Sport zie je de misser van Taha en de aanval die daar direct op volgde.

Hoe zwaar weegt dit

Eerlijk is eerlijk: als je aan onze kant staat, is dit een meevaller. Er is geen enkele reden om te doen alsof de 1-1 daardoor onterecht was, want het doelpunt zelf klopt van a tot z. Maar het is wel het soort moment waarop een wedstrijd draait, en dat gebeurde hier binnen tien seconden.

Wat me opvalt is hoe Taha ermee omging. Hij weigerde de scheidsrechter de schuld te geven en wees vooral naar zijn eigen gemiste kans, die eraan voorafging. Dat is een verstandiger reactie dan je van de meeste spelers krijgt, en het klopt ook: bij 0-2 was er geen discussie geweest.

Het is niet de eerste keer dit seizoen dat een regel bij ons voor gedoe zorgt. Eerder ging het over de nieuwe blessureregel, die ons een minuut met tien man kostte terwijl niemand op de tribune begreep wat er gebeurde. Het patroon is telkens hetzelfde: de regel is op papier logisch, maar in de wedstrijd zelf snapt niemand hem, en pas de dag erna komt de uitleg.

Wat je hiervan onthoudt

Twee dingen. Ten eerste: de VAR mag bij een doelpunt alleen terugkijken tot de laatste spelhervatting, en een doeltrap is zo’n hervatting. Ten tweede: sinds dit seizoen kan een verkeerd gegeven hoekschop wel worden teruggedraaid, een verkeerd gegeven doeltrap niet.

Of dat verschil houdbaar is, zal dit seizoen blijken. Zondag stonden wij aan de goede kant van de streep. Over een paar maanden in Enschede kan dat net zo makkelijk andersom uitpakken.